10. AY BEBEK GELİŞİMİ

10. AY BEBEK GELİŞİMİ

Bebek için çevresindeki dünya sadece oyunlardan ibarettir ve istediği her oyunu oynayabileceğine inanır. Birçok bebek bakım kitabı, evde yeterince önlem alındığı takdirde, hiç endişelenmeden bebeğin çevresini tanımasına olanak vermeyi önerir. Her ebeveyn bunu hayata geçirmenin söylendiği kadar kolay olmadığını bilir. Eşyalar ortadan kaldırılıp, kapıları kilitlenip, pencerelere demir, prizlere kapak taktırılsa da, sonuçta ebeveynlerin de evde bazı ihtiyaçları olacağı için, ev ancak bir noktaya kadar güvenli hale getirilebilir. Bu yüzden de bebek evde bazı bölgelere girme izni olmadığını bilmelidir. Masa örtüsü kullanılıyorsa üzerinde tabak-çanak bulundurmamaya gayret edilmeli. Banyo ve mutfak kapılarını kapalı tutulmalı. Klozet kadar eğlenceli başka oyuncak yoktur: hışırtılı sesler çıkartır ve içine kolaylıkla eşyalar atılabilir. Bebek artık “hayır” dan anlıyordur ve hatta bunu tekrar edip kafasını sallayabiliyordur. Ancak bu onu engellemez. Sürekli “hayır” dense bile o hiç yorulmadan bir yasak yerden diğerine geçmekten vazgeçmeyecektir. (Bebeğin başını sallayıp isteklere “evet” demesi için daha birkaç ay var). Sabırlı ve sakin olmak zor görünse de, bebeğin kendi kendini kontrol etmeyi öğrenmesinin başka yolu yoktur. Bebek için potansiyel tehlike olarak gözüken herhangi bir nesne veya durum çok sakin olarak değerlendirilmelidir. Onun bazı durumların tartışılmayacağını kabul etmesi gerekmektedir.

Bebeğin kendi kendine oturmak gibi bazı temel aşamaları becermiş olması gerekmektedir; ancak unutulmamalıdır ki her on aylık bebeğin motor gelişimi farklı olur. Oturma ve buna bağlı olan her hareketi bebek artık çok rahat gerçekleştirebilmelidir. Dönebilir, eğilebilir, pozisyonunu değiştirebilir ve otururken karnının üzerine yatıp tekrar doğrulur.

Hemen hemen tüm bebekler bu dönemde emekler, bazıları ise biraz destekle ayakta kendi başına durabilir. Bazıları mobilyaların etrafında dolaşır, çok azı bir kaç adım atar, yine çok azı yürümeye başlar. Emeklemeyi veya yürümeyi, “zamanında” gerçekleştirmeyen bebeklerin anne-babaları, onların etrafa karşı meraksız olmalarından yakınır. Aslında o sırada bebek konuşma veya oyuncakları detaylı inceleme gibi bambaşka bir alanda kendini geliştiriyor olabilir. Gerçekte endişelenecek hiçbir durum yoktur. Her ne kadar bu bebekler motor becerilerini biraz erteleseler de sonradan çok hızlı gelişme gösterip arayı kapatabilirler. Bazısı karyolasının kenarlarına tutunup ayakta durmaya çalışır. Çok hareketli bir bebek gün içinde bir saat ve gece 11 saat uyuyabilir. Bu yeterli görünmeyebilir, ancak bu bebekler de en az çok uyuyanlar kadar enerjik olabilirler.

Bebek, artık tamamen uyanıkken uykuya dalma zorlukları yaşayabilir. Eğer böyleyse rahatlamak için anneye ihtiyaç duyar. Tam uyumadan önce, onu kucağa yatırıp masal okumak veya ninni söylemek gerekebilir. Önemli olan uyku haline geçerken onu yatağına koymaktır. Bebeğin dil gelişimi için en iyi yollardan birisi bu zamanda ona kitap okumaktır, özellikle de masal kitapları. Her ne kadar onun en sevdiği iş, kitapları raflardan çıkarıp yere atmak olsa da, aslında kitabı okumak da ona ilginç gelecektir. Kitaplardaki resimlere bakmaya ve anlatılanın yarısını anlamasa da ona okunmasına bayılır. Eğer sayfaları kendi çevirmekten ve bazı sayfaları daha uzun süre incelemekten hoşlanıyorsa bunu yapmasına izin verilmelidir. Bu dönemde bir oturuşta kitabı bitirmek neredeyse imkânsızdır. Bebeğin çıkardığı sesler anlaşılamasa da konuşma tonlarıdır. Bu yaştaki bebek, ”baş-baş”, “bay-bay” gibi basit kelimeler söyleyebilir ve anladığı kelimeler de oldukça fazladır. “Göster” dendiği zaman birçok nesneyi eliyle gösterebilir. Artık “saklanma” oyununu kendine göre yorumlamaktadır ve “neredesin” dendiğinde kendi stiliyle yüzünü kapatır. Yüzünü eliyle veya battaniyesiyle kapatarak o oyunu oynamak istediğini belli eder. Bazen hemen kendini gösterir, bazen ise saklanması birkaç saniye sürer. Onun mantığına göre o anneyi göremiyorsa anne de onu göremez.

Bebeğin özellikle kendi ilgi duyduğu alanlarda daha çok şey öğrenebilmek için yeni talimatlara açık ve hevesli olduğu bir dönemdir, örneğin kendi kendine kaşık tutmak gibi. Ancak aynı heves bez değiştirmek gibi ortak gerçekleştirmek gereken başka alanlarda görülmeyebilir. Bir dakika için bile olsa hoşlanmadığı bir işi yapmak onu sinirlendirecektir ve tepkisini bağırarak gösterecektir.

Bebeğin araştırma dürtüsü onu sürekli yasak bölgelere gitmeye itecektir, bunun için kendisine kızıldığında mutsuz olacaktır. Ancak unutulmamalıdır ki yasaklanan bölge sürekli yasak olarak kalmalıdır, yasak kalktığı zaman her yasağın kalkabileceğini düşünür.