DOĞUMDAN HEMEN SONRA

DOĞUMDAN HEMEN SONRA

Yenidoğan dönemi doğumu izleyen 4 haftalık süreyi içerir. İnsan yaşamı döllenme anında başlar ve bunun ilk 40 haftası uterus içinde geçer. Bu dönemde büyüme ve gelişme açısından büyük aşamalar göstermekle birlikte yenidoğanın birçok vücut işlevi henüz tam olgunluğa erişmemiştir. Bu nedenle birçok yapısal özelliği erişkinden farklılıklar gösterir.
http://1.bp.blogspot.com/-H_BUT5k2F3A/UPcKpVw3uQI/AAAAAAAABAs/P5xMG69-P5Y/s200/ilk.png

Her yenidoğan bebekte doğar doğmaz klinik değerlendirme yapılmalıdır,  bu nedenle doğumlarda doğum odasında mutlaka bir çocuk hekimi yer alır. Bu hekim bebek doğar doğmaz onun ilk değerlendirmesini yapan kişidir. Değerlendirme ile acil girişim ya da özel bakım gerektirecek bir durum olup olmadığı saptanmaya çalışılır, muayene için hazırlık yapılır. Doğumu izleyen 1. ve 5. dakikalarda yapılacak Apgar değerlendirilmesi ilk muayenenin bir bölümüdür. Deri rengi, kalp hızı, buruna sonda ile dokunularak alınan refleks yanıt, kas tonusu ve solunum gözlenerek bebeğin ilk anda iyilik durumu saptanır. İlk değerlendirmesinde önemli bir sıkıntı saptanmayan bebeklerin ayrıntılı muayenesi doğumdan sonra 24 saat içinde yapılır.
http://4.bp.blogspot.com/-5WcTAYHNIb0/UPcKpsGAx1I/AAAAAAAABAw/1ylkQY6Qknc/s200/ilkj.png

İlk bakımı yapılan aktif ve sağlıklı olduğu saptanan bebek giydirilip hemen anne kucağına verilmeli ve emzirilmelidir. Sezaryen doğumlarda annenin anestezi etkisinden çıkması beklenir (en geç 4 saat), bundan sonra anneye yardım edilerek emzirme hemen başlatılmalıdır. Bu ilk saatlerde gelen, kolostrum adı verilen kıvamlı sütün miktarı çok az olsa bile emme hareketi salgıyı uyaracak ayrıca kanamanın durmasına yardımcı olacaktır. Annenin emzirme olayına önceden hazırlanmış olması emzirmenin başarısını arttıran önemli bir faktördür. Bunun yanında hastanelerdeki emzirme danışmanlarının ilk anlardaki desteği emzirmenin devamı için oldukça yarar sağlar.

Beslenme sıklığı bebeğin isteğine bırakılır. İlk günlerde günde 10 veya daha fazla sayıda öğün isteyebilir. Bu dönemde süt salgısı için sık emzirme çok önemli bir uyaran olduğundan bebek 3-4 saatten daha uzun uyuyorsa, uyandırılarak emzirilmelidir. İlk haftalarda her iki göğüs emzirilmelidir, bir göğüste kalış süresi yaklaşık 10-15 dakikadır. Bebek anne memesinde emme hareketini bırakıncaya kadar tutulmalıdır. İlk 3-4 günden sonra bebeğin tartı almaya başlaması emzirmenin başarılı ve sütün yeterli olduğunun göstergesidir.
http://1.bp.blogspot.com/-wmje5xB4014/UPcKphrRqeI/AAAAAAAABA0/33T0zcImGCE/s200/ilkn.png

Doğum odasında yapılan yenidoğan bakımı göbek bakımı, göz bakımı, K vitamini uygulaması, Hepatit B aşısının ilk dozu ve kimlik belirlenmesi için ayak izi alınmasını kapsar. Göbek ve etrafındaki doku antiseptik solüsyonlarla silinir, üzeri kapatılmaz. Göbek düşene kadar alt bezinin dışında tutularak günde 2-3 defa alkol ile temizlenmesi hem enfeksiyon riskini azaltır hem de daha hızlı kuruyup düşmesini sağlar. Göz bakımında yenidoğan bebeğin gözüne damlatılan damlalarla olası bir enfeksiyon engellenmeye çalışılır. Tüm yenidoğanlara 2-5. günlerde topuktan alınan kan ile tarama testleri yapılır. Bu test ile toplumda sık rastlanan ve erken tanı ile önlenebilecek hastalıkların varlığı araştırılır.

Anne ile bebeğin aynı odada izlenmesi anne-bebek ilişkisinin sağlıklı şekilde kurulabilmesi için gerekli olduğundan özel bakım gerektiren bebekler dışında artık bebek odası uygulaması yapılmamaktadır. İlk saatlerde kurulan anne-bebek ilişkisi hem bebeğin sağlığı hem de annenin davranışları açısından çok önemlidir ve mutlaka desteklenmelidir.

Aileye yeni bir bireyin katılması, daha önce tecrübesi olmayan bir annenin yeni bir durumla karşı karşıya kalması, mutlak bakıma ihtiyacı olan bir bebeğin sorumluluğunu alması oldukça zorlu bir süreçtir. Bu dönemde annenin ihtiyaçlarına destek olunmasının yanında onun duygusal olarak da desteklenmesi çok önemlidir.